Opent in een nieuw tabblad

Ontstaan uit de strijd
voor PAS-melders.

Stichting Stikstofclaim is opgericht in 2019, kort nadat de Raad van State een streep zette door het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Vooral PAS-melders kwamen daardoor buiten hun schuld in grote onzekerheid over hun vergunning en de toekomst van hun bedrijf.

Er waren al organisaties die boeren vertegenwoordigden, maar er was behoefte aan een organisatie die zich niet neerlegt bij landbouwbeleid dat juridisch of inhoudelijk rammelt. Stichting Stikstofclaim kwam op voor deze ondernemers en zette zich in om hun situatie te legaliseren en duidelijkheid over hun vergunning af te dwingen, desnoods via de rechter. 

Die opgave bestaat nog steeds en we zijn nog even strijdbaar. Stikstofbeleid was het begin, maar staat niet op zichzelf. Het raakt aan veel andere overheidsregels voor de landbouw. Daarom richt Stichting Stikstofclaim zich inmiddels ook op wet- en regelgeving rond natuur, mest en waterkwaliteit. De rode draad blijft hetzelfde: eerlijk, werkbaar en juridisch houdbaar landbouwbeleid. 

Voor en door boeren

Bij Stichting Stikstofclaim zijn onder meer veehouders, akkerbouwers, tuinders en fruittelers aangesloten. Ondernemers die in de praktijk ervaren dat slecht onderbouwd of onwerkbaar beleid het ondernemen moeilijk of soms zelfs onmogelijk maakt.

Onze inzet is in de eerste plaats gericht op bij de stichting aangesloten ondernemers. Maar het resultaat van ons werk reikt vaak verder. Want van een uitspraak van een rechter of een aanpassing van beleid heeft vaak een veel grotere groep boeren profijt. 

Onafhankelijk en kritisch
Stichting Stikstofclaim ontvangt geen overheidssubsidie. Daardoor kunnen we zelf bepalen welke onderwerpen we onderzoeken, welke standpunten we innemen en welke zaken we oppakken. 

Die positie geeft ons de ruimte om kritisch te zijn, door te vragen en te benoemen wat er volgens ons niet klopt. En om door te zetten en juridische procedures te starten als overheid en politiek niet bewegen. 

Voor en door boeren

Boeren moeten kunnen boeren

Je kunt geen bedrijf runnen als regels voortdurend veranderen, vergunningverlening vastloopt of jarenlang onduidelijk blijft wat wel en niet mag. Stichting Stikstofclaim wil duidelijke, werkbare en juridisch houdbare regels en vergunningen waarop ondernemers kunnen bouwen. Zodat zij weer durven investeren in hun bedrijf, kunnen verduurzamen en hun bedrijf kunnen overdragen aan een volgende generatie. 

Beleid moet kloppen 

Dat een regel, norm of rekenmodel door de overheid wordt gebruikt, betekent voor ons niet automatisch dat de onderbouwing deugt. Wij kijken kritisch naar de feiten. Waarop is een maatregel gebaseerd? Kloppen de gegevens en berekeningen? Is de maatregel juridisch houdbaar? En doet hij recht aan wat er werkelijk op het boerenerf gebeurt – de praktijk? 

Als we daar vraagtekens bij hebben, zoeken we het uit. We vragen informatie op, schakelen deskundigen in en laten waar nodig zelf wetenschappelijk of praktijkonderzoek uitvoeren. Met Woo-verzoeken proberen we ook boven tafel te krijgen welke interne discussies, afwegingen en overleggen aan beleid en besluiten voorafgingen.

Duidelijkheid én toekomstperspectief 

Procederen is voor Stichting Stikstofclaim geen doel op zich. Het is een middel om iets te veranderen. Wij willen dat boeren weten waar ze aan toe zijn. Dat ze een vergunning hebben waarop ze kunnen vertrouwen, weten welke regels gelden en weer durven investeren in hun bedrijf. In een nieuwe stal, verduurzaming of de overname door de volgende generatie. 

Uiteindelijk willen we dat boeren weer kunnen doen waar ze goed in zijn: boeren. Zonder steeds te hoeven vrezen voor nieuwe regels, juridische onzekerheid of een vergunning die opnieuw ter discussie staat. Als dat zover is, heeft Stichting Stikstofclaim zichzelf overbodig gemaakt. Tot die tijd blijven we ons vastbijten in de dossiers die boeren raken. 

Wat doet Stichting Stikstofclaim.

We onderzoeken en toetsen
Stichting Stikstofclaim neemt beleid en regelgeving van de overheid niet zomaar voor kennisgeving aan. Want regels kunnen op papier logisch lijken, maar in de praktijk heel anders uitpakken. 

Dus verdiepen we ons in wetgeving, beleid, rekenmodellen en onderzoeksgegevens. We dienen Woo-verzoeken in, reageren op plannen en consultaties en schakelen deskundigen in. Als bestaand onderzoek onvoldoende antwoord geeft, laten we zelf onderzoek uitvoeren. Blijkt beleid feitelijk, praktisch of juridisch niet houdbaar, dan dringen we aan op aanpassing, ook via de rechter.

We behartigen belangen
Stichting Stikstofclaim spreekt met politici, ministeries, provincies, bestuurders en andere partijen die invloed hebben op beleid en regelgeving. 

We brengen kennis, feiten en praktijkervaring in en maken duidelijk wat beleid en regels op het boerenerf betekenen. We zoeken het gesprek waar dat zin heeft en zetten druk waar dat nodig is.

We voeren juridische procedures
Als overleg en beïnvloeding onvoldoende opleveren en beleid of besluiten volgens ons niet deugen, stappen we naar de rechter.

We kiezen bewust zaken die verder kunnen reiken dan één individueel bedrijf. Met gericht gekozen juridische procedures willen we uitspraken bereiken die ook voor veel andere boeren en tuinders verschil kunnen maken.
We procederen niet om te procederen. Maar als een zaak ertoe doet, zetten we door.

We delen kennis en helpen boeren op weg, ook juridisch
Wet- en regelgeving rond stikstof, natuur, mest en waterkwaliteit is complex en verandert voortdurend. Voor een individuele ondernemer is dat nauwelijks allemaal bij te houden.

Stichting Stikstofclaim volgt die ontwikkelingen op de voet en deelt kennis via nieuwsbrieven, informatiebijeenkomsten, de website en praktische informatie voor aangesloten ondernemers. 

Waar nodig gaan we een stap verder. We maken voorbeeldbrieven, zienswijzen en andere praktische documenten waarmee ondernemers zelf kunnen reageren en hun rechten veilig kunnen stellen. Ook organiseren we bijeenkomsten met advocaten en deskundigen als een dossier daar aanleiding toe geeft.

Wat maaks ons anders?

Kennis combineren met actie
Er zijn meer organisaties die opkomen voor boeren. Stichting Stikstofclaim kiest daarbij een eigen weg. We proberen beleid en regelgeving aan de voorkant te beïnvloeden. Maar ook als regels eenmaal zijn ingevoerd, leggen we ons er niet bij neer als ze niet deugen. Dan komen we in actie om ze te veranderen.

Daarvoor willen we weten waarop beleid en besluiten zijn gebaseerd. We dienen Woo-verzoeken in, vragen informatie op over interne afwegingen en overleggen waarbij we zelf niet aan tafel zaten en laten waar nodig onafhankelijk wetenschappelijk of praktijkonderzoek uitvoeren.

Stichting Stikstofclaim ontvangt geen overheidssubsidie. We bepalen zelf welke onderwerpen we onderzoeken, welke standpunten we innemen en welke zaken we oppakken. Daarbij kiezen we bewust voor dossiers en juridische procedures die niet alleen voor één bedrijf, maar voor een veel grotere groep boeren verschil kunnen maken.

Met die kennis spreken we politiek en overheid aan. En levert overleg onvoldoende op, dan schuwen we de gang naar de rechter niet om verandering af te dwingen.
We zijn kritisch en vasthoudend. Niet procederen om te procederen, maar doorgaan tot er duidelijkheid is of daadwerkelijk iets verandert.

Bestuur &
Raad van Toezicht 

Bestuur 
Het bestuur van Stichting Stikstofclaim bestaat uit mensen met verschillende achtergronden binnen de agrarische sector. Zij kennen de praktijk en weten wat wet- en regelgeving kan betekenen voor boeren en hun bedrijven.

Het bestuur bestaat uit: 

  • Jan Cees Vogelaar – voorzitter 
  • Mieke Smits – secretaris, melkveehouderij 
  • Leonie Bosch-Chapel – bestuurslid, fruitteler 
  • Marcel Doeschot – bestuurslid, varkenshouderij 

Adviseur 

  • Willem van Eck – adviseur namens Agractie 

Juridische ondersteuning 
Voor juridische procedures en andere juridische vraagstukken werkt Stichting Stikstofclaim samen met gespecialiseerde advocaten en juristen. 
Stichting Stikstofclaim wordt juridisch ondersteund door: 

  • mr. Robert van den Broek – Van den Broek Advocaten, Utrecht 
  • mr. Franca Damen – Damen Legal, Drunen 
  • mr. J.T. Fuller – Benthem Gratama Advocaten, Zwolle 

Raad van Toezicht 
De Raad van Toezicht houdt toezicht op het bestuur en op de algemene gang van zaken binnen Stichting Stikstofclaim. De raad kijkt mee, stelt vragen en adviseert het bestuur waar dat nodig is. Daarbij ziet de raad erop toe dat de belangen van de aangeslotenen goed voor ogen worden gehouden. 

John Spithoven – voorzitter Raad van Toezicht
John Spithoven is medeoprichter en oud-voorzitter van Stichting Stikstofclaim. Hij heeft zich jarenlang ingezet voor de belangen van boeren in het stikstofdossier en kent de stichting en haar dossiers daardoor van binnenuit. 

Sjoerd Mensonides – lid Raad van Toezicht
Sjoerd Mensonides is voormalig bestuurslid van zowel Agractie als Stichting Stikstofclaim. Als melkveehouder kent hij de agrarische praktijk en vanuit zijn bestuurlijke ervaring ook de politieke en beleidsmatige omgeving waarin Stichting Stikstofclaim opereert. 
De Raad van Toezicht legt jaarlijks verantwoording af over het uitgevoerde toezicht.