Opent in een nieuw tabblad

Habitatrichtlijn en Natura 2000

In 2022 wijzigde de minister de aanwijzingsbesluiten voor 101 Natura 2000-gebieden. Daarmee werden habitattypen en soorten toegevoegd die volgens de overheid bij de oorspronkelijke aanwijzing van die gebieden ten onrechte niet waren opgenomen.

Voor agrarische ondernemers in en rond Natura 2000-gebieden kan zo’n wijziging gevolgen hebben voor toekomstige bedrijfsontwikkeling en vergunningverlening.

Artikelen bij dit dossier.

Nog geen nieuws over dit dossier.

Waar staat Stichting Stikstofclaim voor?

Stichting Stikstofclaim vindt dat nieuwe of aanvullende natuurdoelen goed moeten zijn onderbouwd en dat duidelijk moet zijn welke gevolgen ze hebben voor bedrijven rond Natura 2000-gebieden.

De stichting verzet zich tegen wat zij het ‘bijplussen’ van natuurdoelen noemt wanneer volgens Stichting Stikstofclaim onvoldoende is aangetoond dat de toegevoegde habitats of soorten op het juiste moment en in voldoende mate aanwezig waren.

Wat doet Stichting Stikstofclaim?

Stichting Stikstofclaim adviseerde aangesloten ondernemers om tegen het Wijzigingsbesluit Habitatrichtlijngebieden in beroep te gaan en stelde ook collectief beroep in.

Rond de jaarwisseling 2022/2023 kwamen honderden aangesloten boeren in actie en stelden beroep in. Stichting Stikstofclaim selecteerde vervolgens verschillende gebieden om de juridische strijd verder te voeren. In 2025 liepen vanuit deze aanpak meerdere hoger beroepszaken bij de Raad van State.

Resultaat en vervolg

De Raad van State oordeelde op 2 juli 2025 in verschillende hoger beroepszaken dat de minister de betrokken habitattypen mocht toevoegen. De beroepen werden ongegrond verklaard. Volgens de Raad van State moet Nederland habitattypen en soorten die bij de oorspronkelijke aanwijzing daadwerkelijk aanwezig waren, alsnog beschermen als dat toen ten onrechte niet is gebeurd.

De procedures leverden voor de betrokken ondernemers geen gelijk op. Wel heeft Stichting Stikstofclaim de besluiten over Natura 2000 tot aan de hoogste bestuursrechter laten toetsen en daarmee duidelijkheid gekregen over de juridische grenzen en wat die voor boeren betekenen.